call 072 - 844 52 85

Cryomeren

cryomerenEen duurzame manier van lijkbezorging. Zowel in binnen- als buitenland schenkt men meer en meer aandacht aan duurzame manieren van lijkbezorging. De Nederlandse wet staat op het ogenblik vier vormen van lijkbezorging toe: begraving, crematie, een zeemansgraf en de terbeschikkingstelling aan de wetenschap. Bij begraving komen mogelijk schadelijke metalen (van tandvullingen en protheses) in de bodem terecht. Ook synthetische kledij in de bodem is belastend voor het milieu. Voor het crematieproces is er veel energie nodig. Bovendien komen de vervuilde filters die men tijdens een crematie gebruikt in de afvalstroom terecht. Ondanks filterinstallaties worden er tijdens het cremeren nog steeds koolstofdioxide, dioxines en kwik in de lucht uitgestoten. Cryomeren is in dit opzicht een veel duurzamere methode van lijkbezorging.

Wat is cryomeren?

De benaming ‘cryomeren’ wordt sinds 2005 gebruikt voor deze nieuwe manier van lijkbezorging. Uitvaartorganisatie Yarden schreef toen een taalwedstrijd uit in samenwerking met het tijdschrift ‘Onze Taal’, waarbij het woord ‘cryomeren’ als meest treffende Nederlandse woord uit de bus kwam. In het Engels wordt het proces ‘Promession’ genoemd. Bij cryomeren gaat men het stoffelijk overschot vriesdrogen. Samengevat komt het proces erop neer dat het lichaam eerst wordt bevroren en vervolgens door trillingen uiteenvalt tot organisch poeder. Dit organisch poeder wordt gedroogd, gezuiverd en tenslotte in een milieuvriendelijke grafkist gedaan. De kist wordt in een klein en ondiep graf begraven.

Het volledige proces van cryomeren bestaat uit volgende stappen:

  • Het stoffelijk overschot wordt gekoeld tot -18 graden Celsius in een periode van 10 dagen.
  • Men brengt het bevroren lichaam in een bad met vloeibare stikstof, op een temperatuur van -196 graden Celsius. Het lichaam wordt hierdoor erg broos.
  • Men stelt het lichaam vervolgens bloot aan trillingen. De trillingen zorgen ervoor dat het broze lichaam uiteenvalt tot een organisch poeder.
  • Men droogt het poeder in een vacuümkamer.
  • Eventuele schadelijke metalen worden uit het poeder verwijderd. Voorbeelden zijn titanium (afkomstig van implantaten) en kwik (van tandvullingen).
  • Uiteindelijk blijft er van een volwassen persoon zo’n 25 tot 30 kilogram gezuiverd poeder over. Dit poeder doet men in een milieuvriendelijke kist, die bijvoorbeeld van aardappelzetmeel of maïszetmeel is gemaakt.
  • Men begraaft de kist in een ondiep graf, zodat er voldoende zuurstof bij kan. Kist en poeder worden op een natuurlijke manier omgezet tot compost in een periode van 6 tot 12 maanden.

De ontwikkeling van cryomeren

Het is de Zweedse biologe Susanne Wiigh-Mäsak die het proces van cryomeren bedacht en ontwikkelde. Ze startte daartoe het bedrijf Promessa Organic AB. Susanne Wiigh-Mäsak was reeds 20 jaar bezig met het ontwikkelen van een duurzame en ethisch verantwoorde manier van begraven alvorens ze haar ideeën aan de buitenwereld presenteerde. Volgens de Zweedse biologe is er sinds de 12de eeuw weinig of niets veranderd aan het begraven van overledenen. Een stoffelijk overschot wordt in een kist gelegd, waarna kist en lichaam diep onder de grond worden begraven. Op deze diepte is er weinig of geen zuurstof, waardoor het natuurlijke ontbindingsproces wordt verstoord. Het lichaam wordt op die manier blootgesteld aan een traag en respectloos rottingsproces. Crematie is een recentere vorm van lijkbezorging, maar is ook niet milieuvriendelijk omwille van de vervuilende stoffen in de verbrandingsgassen en de energie die nodig is voor de verbranding. Susanne Wiigh-Mäsak ging daarom op zoek naar een duurzame manier van lijkbezorging waarbij men op een respectvolle manier omgaat met het stoffelijk overschot. Het proces van cryomeren werd uitgetest op kadavers van varkens. Tot nu toe werd het, omwille van wettelijke bepalingen, nog nooit toegepast op een menselijk lichaam.

Onafhankelijk onderzoek over cryomeren

Op vraag van de Nederlandse uitvaartverzorger en -verzekeraar Yarden verrichtte een team van de TU Delft in 2005 onderzoek naar deze nieuwe vorm van lijkbezorging. Het onderzoek toonde aan dat cryomeren nog steeds veel energie verbruikt. Een lichaam afkoelen tot -18 graden, het onderdompelen in een bad met vloeibare stikstof en het drogen van het overblijvende poeder kosten meer dan twee keer zoveel energie als cremeren. Cryomeren is echter een schoon proces: schadelijke stoffen komen niet in het milieu terecht. Er is geen uitstoot van koolstofdioxide, kwik of dioxines. Metalen uit het lichaam worden verwijderd en kunnen zelfs gerecycleerd worden. Het poeder dat overblijft na het proces wordt snel omgezet tot compost en dient als voedingsstof in de bodem. Recenter onderzoek door de Nederlandse organisatie TNO toont aan dat, alle aspecten in overweging genomen, het traditionele begraven van een stoffelijk overschot de grootste impact heeft op het milieu. Cremeren heeft minder impact dan begraven, terwijl cryomeren nog minder impact heeft op onze leefomgeving.

Verschillen tussen cryomeren en resomeren

Een andere nieuwe manier van lijkbezorging is het zogenaamde resomeren. Deze methode werd in het Verenigd Koninkrijk ontwikkeld. Bij resomeren legt men het stoffelijk overschot in een basisch mengsel van kaliumhydroxide en water, op een temperatuur van 180 graden. Het duurt ongeveer twee tot drie uur tot het lichaam is ‘opgelost’. Wat overblijft zijn vloeistof en beenderen. De beenderen zijn na het proces zo teer geworden dat men ze gemakkelijk tot een wit poeder kan vermalen. Het poeder wordt verstrooid of bewaard in een urne, net als na een crematie. Het bedrijf Resomation ontwikkelde voor het proces een zogenaamde ‘resomator’, een toestel met ongeveer de afmetingen van een klassieke crematie-oven. Dit proces is al wettelijk toegelaten in Canada en in sommige staten van de VS. Er zijn al resomators geïnstalleerd in Toronto en in Florida. Uit onafhankelijk onderzoek van TNO blijkt dat dit proces een nog kleinere ecologische impact heeft dan cryomeren.

Nog niet toegepast in Nederland

Cryomeren en resomeren mogen nog niet worden uitgevoerd in Nederland. Daarvoor moet eerst de wet op de lijkbezorging worden aangepast. Uitvaartverzorger en – uitvaartverzekeraar Yarden speelt hierin een voortrekkersrol. Het bedrijf dringt aan op een wetswijziging. Het proces van resomeren wordt in de Tweede Kamer reeds besproken. Cryomeren loopt nog een beetje achter, omdat het voorlopig nog ontbreekt aan een operationele installatie die dit proces kan uitvoeren. Het bedrijf Promessa werkt echter flink door aan de ontwikkeling en uitbouw van het eerste ‘cryomatorium’ in Zweden. Men mag verwachten dat deze twee nieuwe manieren van lijkbezorging – resomeren en cryomeren – in de nabije toekomst hun intrede doen in Nederland.

Cryomeren
4.7 (94.55%) 11 votes

© Uitvaartverzekeringwijzer.net 2019
Saturnusstraat 68, 1829 CZ, Alkmaar, Nederland
072 - 844 52 85 | KvKnr: 70310629