menu

Islamitische begrafenis of uitvaart

Een Islamitische begrafenis of een islamitische uitvaart is in verschillende opzichten verschillend van uitvaarten zoals we die in Nederland kennen. Kenmerkend zijn met name de rituelen. Van een islamitische crematie is nooit sprake, de overledene wordt snel na het levenseinde begraven en wel zo dat het hoofd richting Mekka gericht is. Ook de opvatting over dood en leven is anders. Het is Allah die het leven geeft én neemt en wederopstanding is iets waarin zij geloven. Sterven wordt gezien als de overgang naar het eeuwige leven en juist bij dat aspect wordt bij een Islamitische begrafenis nadrukkelijk stilgestaan.

Islamitische begrafenis en helderheid van geest

In Nederland neemt vooral directe familie de zorg voor iemand die stervende is of overleden islamitische begrafenisis op zich. Binnen de islamitische gemeenschap is dat anders en is dit een zaak voor die gemeenschap als geheel. Ligt iemand op sterven, dan wordt hij of zij met de rechterkant van het hoofd richting de Ka’aba in Mekka gelegd. Om te voorkomen dat naar Satan geluisterd wordt, wordt de stervende drinken aangeboden. Met dorst zou de verleiding om naar Satan te luisteren namelijk groter worden. Ook anders dan in Nederland is het aantal mensen dat de stervende op bezoek krijgt. Binnen de Islam is bezoek erg belangrijk, bezoekers kunnen namelijk zegeningen verdienen. Bezoekers stellen de man of vrouw die sterft voornamelijk gerust. Ook het overtuigen van het feit dat dit Allah’s wil is, is belangrijk onderdeel van het bezoek. Er wordt gebeden en binnen de Moslimwereld worden zelden pijnstillers gebruikt. Gebruik van pijnstilling zou namelijk ten koste kunnen gaan van de helderheid van geest.

Vergiffenis

Behalve gelovigen, is er tijdens het sterfproces vaak ook een Iman aanwezig of iemand anders die verstand van zaken heeft. Tijdens het stervensproces wordt over de naderende dood gesproken, worden conflicten uit de wereld geholpen en is er ruimte voor vergiffenis. Ook moeten de schulden van de stervende afgeloste worden, al dan niet met hulp van familieleden of vrienden. Iemand die stervende is, moet namelijk schuldenvrij zijn voor het moment dat Allah verschijnt. Ook zogenaamde geestelijke schulden moeten vereffend worden. Dit kan in de vorm van een schenking aan armen.

Ritueel wassen bij een islamitische uitvaart

Omdat leven en dood een zaak van Allah is, kan er van euthanasie nooit sprake zijn. Allah besluit en daar moet iedereen zich bij neerleggen. In bepaalde gevallen kan dit voor problemen zorgen, bijvoorbeeld als het gaat om het al dan niet stopzetten van een behandeling. Is de dood eenmaal een feit, dan wordt de overledene ritueel gewassen. Dit wordt door familie en gelovigen gedaan en dus niet zoals in Nederland door een uitvaartverzorger. Dat betekent dat iemand die overleden is, aan familie of aan de gemeenschap overgedragen worden. Nog even over het wassen; is een man overleden, dan wordt er door een man gewassen. Sterft een vrouw, dan neemt een vrouw deze taak voor haar rekening.

De man of vrouw die het leven gelaten heeft, wordt in totaal drie keer gewassen. Dat gebeurt in eerste instantie met lauw water. Vervolgens gebeurt dat met water met olijfblad en de derde wassing is met water en kamfer. Vervolgens volgt besprenkeling met rozenolie en wordt de overledene in een kafan – een katoenen, witte doek- gewikkeld. Van uiterlijk vertoon mag geen sprake zijn en mannen worden in drie en vrouwen in vijf doeken gewikkeld. Bovendien wordt het haar van vrouwen compleet afgedekt.

Eeuwige grafrust op een islamitische begraafplaats

Als dit gebeurd is, dan wordt de overledene als rein beschouwd en wordt vervolgens gebeden. Niet alleen overigens voor de overledene zelf maar voor alle Moslims die overleden zijn. Het gebed vindt staand plaats, in de richting van Mekka. Soms wordt een overledene voor het gebed naar een moskee verplaatst en doorgaans is dit gebed meteen na het middaggebed. Is dit niet het geval, dan vindt het gebed plaats bij de uitvaartonderneming, in de aula. Vaak heeft daar dan ook het ritueel wassen plaatsgevonden.

Van een Islamitische crematie is nooit sprake, Moslims worden begraven op een Islamitische begraafplaats. Omdat eeuwige grafrust voor deze groep bijzonder belangrijk is, mag slechts één overledene per graf begraven worden. Niet zelden wordt ervoor gekozen om de overledenen terug naar het vaderland te brengen, simpelweg omdat eeuwige grafrust in ons land lang niet altijd beloofd kan worden. Toch worden steeds meer Moslims in Nederland begraven, dit vanwege de aanwezigheid van (klein)kinderen. Ook een verschil met Nederland: Moslims worden in eigen land binnen 24 uur begraven. In Nederland is dit bij wet onmogelijk, al kan er wel ontheffing aangevraagd worden (via de burgemeester). Overigens is niet elke islamitische begrafenis hetzelfde. De voorschriften worden namelijk gecombineerd met (culturele) tradities

Eten voor de familie

Mannen dragen, tijdens de islamitische begrafenis, de doodskist naar het graf op de Islamitische begraafplaats. Er wordt regelmatig van dragers gewisseld. Spreken is in de stoet verboden, al wordt de uitspraak ‘Allah is groot en Mohamed zijn profeet’ dikwijls herhaald. Er zijn islamitische gemeenschappen waarbinnen vrouwen niet mee naar het graf mogen. Of ze blijven dan thuis, of wachten buiten de Islamitische begraafplaats. Pas een dag later bezoeken zij het graf. De overledene ligt op de rechterzij en met het gezicht richting Mekka in het graf, bij voorkeur zonder kist. Is er wel sprake van een kist, dan moet dat een kist zijn die het mogelijk maakt op de rechterzijde te liggen. Er moet bovendien een ruimte boven het lichaam vrij worden gehouden, dit vanwege de wederopstanding. Zit de dienst erop, dan is het normaal dat iedereen naar het huis van de overledene gaat om daar te eten en te drinken. Men mijdt de aula en drie dagen lang wordt er eten gebracht naar de familie van de overledene. Zo wordt de familie ontzorgd. Overigens zitten mannen en vrouwen dan apart van elkaar.

Beperkte emoties en de Islamitische uitvaart

Emotie op een islamitische begrafenis? Dat mag, maar wel in beperkte mate. De ziel verrijst immers, en dat betekent dat emoties zoveel mogelijk beperkt moeten worden. Om eventuele emoties zoveel mogelijk te beteugelen, wordt de koran opgezegd. Dit werkt rustgevend. Groot verschil met ons land is ook dat Moslims voorzichtig met de overledene omgaan omdat ze er van uit gaan dat de ziel van de gestorvenen er nog is. Lang stilstaan bij verlies is niet aan de orde, de rouwperiode duurt vaak drie dagen. Na die periode is er een eerste herdenkingsbijeenkomst. Vanuit met name persoonlijke behoefte wordt vaak een rouwperiode van veertig dagen aangehouden. In die periode worden frequent bijeenkomsten gepland en wordt uit de koran gelezen. Overigens schenken de direct nabestaanden geld aan een goed doel. Een herdenkingsdienst op of rond de veertigste dag sluit de rouwperiode af. Ook nu zitten vrouwen en mannen apart van elkaar, net zoals tijdens de bijeenkomst precies een jaar na overlijden. Het graf van een overledene wordt vaak bezocht.

De verschillende stromingen binnen de Islam hebben invloed op rituelen. Het is dus verstandig bij overlijden navraag te doen bij bijvoorbeeld een geestelijk leider.

Heb je andere vragen over een islamitische begrafenis of een islamitische uitvaart dan kun je ons altijd even een mailtje sturen

© Uitvaartverzekering Wijzer 2020
Saturnusstraat 68, 1829 CZ, Alkmaar, Nederland
KvKnr: 70310629